عینک آفتابی استاندارد بیشتر از یک وسیله تزئینی است و باید در برابر پرتو فرابنفش از چشم محافظت کند. راهنمای بیمارستان چشم‌پزشکی نگاه تأکید می‌کند عینک مناسب باید حدود ۹۹ تا ۱۰۰ درصد UVA و UVB را فیلتر کند و تیرگی لنز به‌تنهایی نشانه محافظت نیست. بیمارستان آرام نیز معیارهای خرید را از برچسب UV400 تا فرم قاب فهرست کرده است. در این مطلب می‌بینیم هنگام خرید به چه نشانه‌هایی توجه کنیم و چه باورهای رایجی گمراه‌کننده‌اند.
محافظت UV یعنی چه؟
پرتو فرابنفش خورشید به دو بخش اصلی UVA و UVB تقسیم می‌شود و مواجهه طولانی می‌تواند خطر آب مروارید، آسیب سطح چشم و مشکلات پوست پلک را بالا ببرد. برچسب UV400 یا عبارت «۱۰۰ درصد محافظت UV» یعنی لنز بخش عمده این طیف را قطع می‌کند. اگر عینکی فقط تیره باشد اما فیلتر استاندارد نداشته باشد، مردمک در سایه بزرگ‌تر می‌شود و ممکن است نور مضر بیشتری به چشم برسد. بنابراین خرید از دستفروش یا طرح‌های بدون مشخصات، گاهی از بی‌عینکی هم کم‌فایده‌تر است.
نور آبی مرئی و درخشش آفتاب در برف، ساحل یا رانندگی طولانی هم خستگی چشم را بیشتر می‌کند، اما باز معیار اول همان فیلتر فرابنفش است. پوشش پلاریه بازتاب سطح جاده و آب را کم می‌کند و برای رانندگی مفید است، ولی پلاریه بودن به‌تنهایی به‌معنای UV400 نیست. باید هر دو ویژگی را جداگانه بپرسید.
فرم قاب و کیفیت لنز
قاب بزرگ و کمی کمانی که از کناره‌ها هم نور کمتری بدهد، محافظت را کامل‌تر می‌کند. لنزهای خیلی کوچک یا قابی که روی صورت بالا می‌ایستد، مسیر ورود نور از بالا و کنار را باز می‌گذارند. رنگ لنز خاکستری، قهوه‌ای یا سبز معمولاً برای تشخیص رنگ در رانندگی مناسب‌تر از رنگ‌های خیلی فانتزی است. خش بهترین سئو عمیق، موج در تصویر و نقاط تیره روی لنز، کیفیت اپتیکی را پایین می‌آورد و در رانندگی خطرناک است.
اگر نمره چشم دارید، می‌توان عینک آفتابی طبی تهیه کرد تا هم اصلاح دید و هم فیلتر UV در یک قاب جمع شود. استفاده از دو عینک جدا و جابه‌جایی مداوم در رانندگی، گاهی باعث می‌شود فرد در نور شدید بدون محافظ بماند. در کودکان هم محافظت مهم است، چون عدسی چشم‌شان شفاف‌تر است؛ البته اندازه و نشستن قاب روی صورت کودک باید معماری نیوز دقیق باشد.
چطور در فروشگاه تست کنیم؟
از فروشگاه معتبر بخواهید با دستگاه UV متر میزان قطع فرابنفش را نشان دهد. تنها اتکا به یک برچسب چاپ‌شده روی دسته، اگر منبع عرضه نامشخص باشد، کافی نیست. عینک را روی صورت بگذارید، به بالا و پایین نگاه کنید و ببینید از کناره چقدر نور می‌آید. اگر برای رانندگی می‌خرید، در نور روز و در برابر شیشه خودرو هم دید را بسنجید، چون بعضی لنزهای خیلی تیره در تونل یا غروب دید را بیش از حد کم می‌کنند.
نگهداری هم بخشی از استاندارد ماندن است. لنز را با پارچه مناسب پاک کنید، از کشیدن روی لباس خشن بپرهیزید و عینک را در جعبه نگه دارید. لنز خش‌خورده علاوه بر آزار دید، ممکن است پراکندگی نور ایجاد کند. اگر قاب پیچ شد یا لنز از جای خود بلند شد، به‌جای چسب خانگی به عینک‌سازی مراجعه کنید تا محور دو لنز به هم نریزد.
اگر در محیط شغلی ساعت‌ها مقابل نمایشگر هستید، عینک آفتابی جای عینک کامپیوتر را نمی‌گیرد؛ اما برای مسیر رفت‌وآمد روزانه، به‌ویژه در ساعات میانی روز و رانندگی، همان فیلتر فرابنفش اهمیت دارد. کسانی که عمل چشم داشته‌اند یا داروهایی مصرف می‌کنند که به نور حساس‌ترشان می‌کند، بهتر است انتخاب لنز را با مشورت چشم‌پزشک انجام دهند. در سفرهای کوهستانی یا برفی هم بازتاب زمین شدت نور را بالا می‌برد و یک عینک با پوشش مناسب، خستگی و خطر سوختگی سطح چشم را کم می‌کند. پس استاندارد بودن را فقط به تابستان محدود نکنید و همان معیار UV و نشستن صحیح قاب را در پاییز و زمستان هم جدی بگیرید.
جمع‌بندی خرید
هدف از عینک آفتابی استاندارد این است که چشم در برابر فرابنفش محافظت شود، نه اینکه فقط تیره به نظر برسد. UV400 یا فیلتر تقریباً کامل UVA و UVB، قاب پوشاننده، لنز بدون موج و خرید از محل قابل‌اعتماد، چهار معیار اصلی‌اند. پلاریه، رنگ لنز و نسخه طبی امکانات تکمیلی هستند. اگر در شهر آفتابی زندگی می‌کنید یا زیاد رانندگی و کوهنوردی می‌کنید، این وسیله را مثل کرم ضدآفتاب بخشی از محافظت روزانه بدانید، نه فقط یک اکسسوری تابستانی.
